{"id":115782,"date":"2026-04-17T11:16:09","date_gmt":"2026-04-17T11:16:09","guid":{"rendered":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/?p=115782"},"modified":"2026-03-06T05:54:35","modified_gmt":"2026-03-06T06:54:35","slug":"faras-planszowkowa-archeologia-pen-par-znadplanszy-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/faras-planszowkowa-archeologia-pen-par-znadplanszy-3\/","title":{"rendered":"Faras plansz\u00f3wkowa archeologia Pe\u0142n\u0105 par\u0105 ZnadPlanszy pl"},"content":{"rendered":"<div id=\"toc\" style=\"background: #f9f9f9;border: 1px solid #aaa;display: table;margin-bottom: 1em;padding: 1em;width: 350px;\">\n<p class=\"toctitle\" style=\"font-weight: 700;text-align: center;\">Content<\/p>\n<ul class=\"toc_list\">\n<li><a href=\"#toc-0\">Dokt\u00f3rka z\u00a0Szopienic i\u00a0inni<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-1\">Konserwacja i restauracja malowide\u0142 \u015bciennych z Faras<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-3\">Najlepsze greckie restauracje w Warszawie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-5\">Prace archeologiczne na terenie Faras<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Wiele ze wspomnianych zabytk\u00f3w zdo\u0142ano niestety jedynie zadokumentowa\u0107, zanim na zawsze poch\u0142on\u0119\u0142a je woda. Mia\u0142y one pos\u0142u\u017cy\u0107 do przeniesienia odci\u0119tych od \u015bcian fragment\u00f3w tynku z malowid\u0142ami na specjalne drewniane konstrukcjeprzypominaj\u0105ce p\u0142ytkie skrzynie lub ekrany, a nast\u0119pnie do ich przymocowania. W g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ka\u017cdego malowid\u0142a wprasowano pasy lnianego p\u0142\u00f3tna, do kt\u00f3rych potem przyszyto sznury.<\/p>\n<h2 id=\"toc-0\">Dokt\u00f3rka z\u00a0Szopienic i\u00a0inni<\/h2>\n<p>Prof. Kazimierza Micha\u0142owskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie zosta\u0142a otwarta po gruntownej rearan\u017cacji, kt\u00f3r\u0105 przeprowadzono w pa\u017adzierniku 2014 roku dzi\u0119ki hojno\u015bci mecenas\u00f3w tego przedsi\u0119wzi\u0119cia Wojciecha Paw\u0142owskiego wraz z rodzin\u0105. Dzi\u0119ki oryginalnej aran\u017cacji wystawy i zastosowaniu nowoczesnych technologii zwiedzaj\u0105cy mog\u0105 przenie\u015b\u0107 si\u0119 do nubijskiej \u015bwi\u0105tyni z VIII wieku i por\u00f3wna\u0107 sposoby przedstawiania obiekt\u00f3w kultu. Interaktywne ekrany, na kt\u00f3rych wy\u015bwietlane s\u0105 pe\u0142ne informacje na temat historii kr\u00f3lestwa Nobadii (na jego ziemiach znajdowa\u0142 si\u0119 o\u015brodek miejski Faras) i zmaga\u0144 polskich archeolog\u00f3w, umo\u017cliwiaj\u0105 dog\u0142\u0119bne poznanie historii afryka\u0144skiej kultury chrze\u015bcija\u0144skiej. Niekt\u00f3re eksponaty nie zachowa\u0142y si\u0119 w ca\u0142o\u015bci, jednak nawet w tych niepe\u0142nych fragmentach wida\u0107 odmienno\u015b\u0107 i oryginalno\u015b\u0107 sztuki nubijskiej. Do Muzeum Narodowego trafi\u0142o 67 dzie\u0142 chrze\u015bcija\u0144skiej sztuki nubijskiej i inne zabytki odnalezione w okolicy Faras w czasie Kampanii Nubijskiej. Wystawa przedstawia wyj\u0105tkowe eksponaty, kt\u00f3re zosta\u0142y odnalezione przez polskich archeolog\u00f3w w czasie akcji UNESCO maj\u0105cej na celu ratowanie pozosta\u0142o\u015bci dawnych kultur Doliny Nilu przed zalaniem ich przez wody Jeziora Nasera.<\/p>\n<h3 id=\"toc-1\">Konserwacja i restauracja malowide\u0142 \u015bciennych z Faras<\/h3>\n<p>Fragment sekwencji o pracy polskich archeolog\u00f3w W Banganarti w Sudanie, odc.1 serialu \u201cTajemnice Doliny Nilu\u201d, wi\u0119cej info na Sekwencja o pracy polskich archeolog\u00f3w w Deir el Bahari, odc.2 filmu \u201cTajemnice Doliny Nilu\u201d re\u017c. Daria Tarara przygotowa\u0142a wersja robocza rekonstrukcji wn\u0119trza katedry z Faras odkrytej w 1961 roku przez prof. K. Cz\u0119\u015b\u0107 malowide\u0142 z Galerii w okresie 1968\u20131969 by\u0142o eksponowanych na czasowych wystawach w Berlinie, Essen, Hadze, Zurychu i Warszawie. Filmy przedstawiaj\u0105ce tr\u00f3jwymiarowe rekonstrukcje wn\u0119trza katedry i znajduj\u0105cych si\u0119 w jej wn\u0119trzu obiekt\u00f3w.<\/p>\n<p>To tr\u00f3jwymiarowa prezentacja przedstawiana zwiedzaj\u0105cym w \u201eGalerii Faras\u201d &#8211; jedynej w Europie i wyj\u0105tkowej w skali \u015bwiatowej ekspozycji ukazuj\u0105ca zabytki kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrze\u015bcija\u0144skiego. Dzi\u0119ki multimediom, dla kt\u00f3rych przeznaczona zosta\u0142a specjalna przestrze\u0144, zwiedzaj\u0105cy mog\u0105 zapozna\u0107 si\u0119 z dziejami Nubii chrze\u015bcija\u0144skiej, architektur\u0105, malowid\u0142ami katedry, a tak\u017ce z ich ciekaw\u0105 ikonografi\u0105. Dzi\u0119ki wysi\u0142kowi konserwator\u00f3w z Muzeum Narodowego w Warszawie, kt\u00f3rym pomagali wszyscy cz\u0142onkowie ekipy, ze \u015bcian faraskiej katedry uda\u0142o si\u0119 zdj\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 malowide\u0142. Dzi\u0119ki przestrzennemu obrazowi katedry w technice stereoskopowej 3D mo\u017cna wej\u015b\u0107 do wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3ra p\u00f3\u0142 wieku temu zosta\u0142a zalana wodami Nilu.<\/p>\n<h2 id=\"toc-2\">Najbardziej niepokorny rolnik w Polsce? Wszystkie stany wojenne Tadeusza Szyma\u0144czaka<\/h2>\n<p>Autorem nagrodzonych projekt\u00f3w jest W\u0142adys\u0142aw Jurkow \u2013 re\u017cyser filmowy, dziennikarz, autor <a href=\"https:\/\/faras3d.pl\/\">faras3d.pl<\/a> film\u00f3w dokumentalnych i kurator wystaw sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Przestrzenny obraz Katedry w technice stereoskopowej 3D pozwala wej\u015b\u0107 do wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3ra p\u00f3\u0142 wieku temu zosta\u0142a zalana wodami Nilu. Zdobycze wsp\u00f3\u0142czesnej techniki multimedialnej pozwoli\u0142y na niesamowite wyeksponowanie poszczeg\u00f3lnych zabytk\u00f3w i ukazanie ich w aran\u017cacjach przypominaj\u0105cych pomieszczenia staro\u017cytnej katedry.<\/p>\n<ul>\n<li>W sali g\u0142\u00f3wnej wschodniego traktu galerii na d\u0142u\u017cszych \u015bcianach wprowadzono p\u0142ytkie arkady.<\/li>\n<li>Anny, oraz dw\u00f3ch kaplic po po\u0142udniowej stronie ko\u015bcio\u0142a, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 m.in.<\/li>\n<li>Od X wieku paleta barw zosta\u0142a mocno wzbogacona przy zachowaniu dominacji czerwieni.<\/li>\n<li>Ekspedycja zosta\u0142a zorganizowana, by uratowa\u0107 zabytki kultury nubijskiej, zanim teren zostanie zalany w zwi\u0105zku z utworzeniem sztucznego jeziora Nasera.<\/li>\n<li>W g\u0142\u00f3wnej sali w\u0119\u017cszego, wschodniego traktu galerii przestrze\u0144 uporz\u0105dkowana zosta\u0142a poprzez obustronne wprowadzenie na jej d\u0142u\u017cszych \u015bcianach rytmu p\u0142ytkich arkad.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 id=\"toc-3\">Najlepsze greckie restauracje w Warszawie<\/h3>\n<p>Przestrze\u0144 wystawy imituje wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni \u2013 rozmieszczenie eksponat\u00f3w przypomina ich po\u0142o\u017cenie w faraskiej katedrze. Jedyne w swoim rodzaju okazy wskazuj\u0105 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 estetyki w obr\u0119bie chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 malowid\u0142a \u015bcienne znacz\u0105co si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 od dzie\u0142 o tematyce religijnej, do kt\u00f3rych jeste\u015bmy przyzwyczajeni. Odkrycie to jest uwa\u017cane za jedno z najwa\u017cniejszych polskich sukces\u00f3w w dziedzinie archeologii. \u015aciany \u015bwi\u0105tyni zdobi\u0142y pochodz\u0105ce z czas\u00f3w mi\u0119dzy VIII a XIV wiekiem malowid\u0142a nawi\u0105zuj\u0105ce do religii chrze\u015bcija\u0144skiej. XX wieku. Tekst ten, odnaleziony na nowo na pocz\u0105tku XV wieku, warunkowa\u0142 percepcj\u0119 renesansowych humanist\u00f3w i blokowa\u0142 na kilka stuleci wszelkie powa\u017cne pr\u00f3by rozszyfrowania hieroglif\u00f3w.<\/p>\n<h2 id=\"toc-4\">Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla Fundator\u00f3w Nowej Galerii Faras<\/h2>\n<p>To nowa interpretacja niezachowanych ju\u017c malowide\u0142, kt\u00f3re pochodzi\u0142y ze s\u0142ynnej \u015bredniowiecznej katedry. 2 lutego 1961 roku misja pod kierownictwem profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego przyby\u0142a na tereny staro\u017cytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze zachowane ruiny chrze\u015bcija\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a, a w nich freski z okresu VII-XIII wieku. Dzi\u0119ki pracom badawczym prowadzonym na terenie Faras w pobli\u017cu granicy suda\u0144sko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny ko\u015bcio\u0142a katedralnego z VIII wieku. Odkrycie w Faras to by\u0142 pierwszy namacalny \u015blad po kulturze i cywilizacji nubijskiej, kt\u00f3ra istnia\u0142a i rozwija\u0142a si\u0119 na tamtym terenie przez wiele stuleci. Jego wn\u0119trza zdobi\u0142y wspania\u0142e malowid\u0142a o tematyce religijnej pochodz\u0105ce z VIII\u2013XIV wieku.<\/p>\n<p>Przedstawia zabytki kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrze\u015bcija\u0144skiego. \u201eFaras na zawsze znikn\u0119\u0142o pod powierzchni\u0105 jeziora Nasera, ale dzi\u0119ki interwencji Polak\u00f3w uratowano najcenniejsze \u015bwiadectwa bogatej kultury \u015bredniowiecznej Nubii, kt\u00f3re do dzi\u015b s\u0105 przedmiotem zainteresowania wielu badaczy i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w sztuki\u201d \u2013 wyja\u015bnia Jurkow. W sali IV prezentowane s\u0105 malowid\u0142a z klatki schodowej prowadz\u0105cej do galerii nad nawami katedry i przedsionka p\u00f3\u0142nocnego, takie jak Anio\u0142 Pa\u0144ski z mieczem, Matka Boska z Dzieci\u0105tkiem (Eleusa) czy Majestat Krzy\u017ca (Maiestas Crucis). Obiekty te \u015bci\u015ble wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z histori\u0105 faraskiej katedry i jej licznymi przebudowami, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce od VII do XIV wieku.<\/p>\n<p>Nawi\u0105zania do kanonu ikonografii maryjnej Ko\u015bcio\u0142a wschodniego jest obecne w sztuce nubijskiej przez ca\u0142y okres jej powstawania. Znane s\u0105 w Nubii cztery g\u0142\u00f3wne modele ikon Bogarodzicy, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y w Bizancjum od V wieku. W nubijskich programach ikonograficznych wykorzystywano wzorce pochodz\u0105ce z kr\u0119gu kultury chrze\u015bcija\u0144skiej, powstawa\u0142y r\u00f3wnie\u017c lokalne, specyficzne warianty przedstawie\u0144. Powstawa\u0142y monumentalne \u015bwi\u0105tynie chrze\u015bcija\u0144skie, na kt\u00f3rych \u015bcianach wykonywano malowid\u0142a o r\u00f3\u017cnorodnej tematyce.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Content Dokt\u00f3rka z\u00a0Szopienic i\u00a0inni Konserwacja i restauracja malowide\u0142 \u015bciennych z Faras Najlepsze greckie restauracje w Warszawie Prace archeologiczne na terenie Faras Wiele ze wspomnianych zabytk\u00f3w zdo\u0142ano niestety jedynie zadokumentowa\u0107, zanim na zawsze poch\u0142on\u0119\u0142a je woda. Mia\u0142y one pos\u0142u\u017cy\u0107 do przeniesienia odci\u0119tych od \u015bcian fragment\u00f3w tynku z malowid\u0142ami na specjalne drewniane konstrukcjeprzypominaj\u0105ce p\u0142ytkie skrzynie lub ekrany, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[698],"tags":[],"class_list":["post-115782","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-faras3d-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115782"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115783,"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115782\/revisions\/115783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahanmed-mfg.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}